Split payment (metoda podzielonej płatności) od 1 listopada 2019 roku. Likwidacja KRAJOWEGO odwrotnego obciążenia

Od dnia 1.11.2019 roku, podatnicy dokonujący transakcji zakupu i sprzedaży towarów i usług z załącznika nr 15 ustawy o VAT, będą zobowiązani rozliczać się z zastosowaniem metody podzielonej płatności (split payment) – jeśli wartość transakcji, wynikająca z jednej faktury, będzie > 15 tys zł.

 

Nowe przepisy dotyczyć będą również przedsiębiorców ustawowo ZWOLNIONYCH z VAT.

 

Równocześnie, z dniem 1.11.2019 roku nastąpi całkowita likwidacja KRAJOWEGO odwrotnego obciążenia: faktury będą zawierały odpowiednią stawkę i kwotę VAT, zlikwidowana będzie również deklaracja VAT-27. Zwracamy uwagę, że towary i usługi podlegające pod odwrotne obciążenie do końca października nie pokrywają się z pozycjami załącznika nr 15 ustawy o VAT (w załączniku ustawodawca znacznie te pozycje rozszerzył).

 

Zmiany od 1.11.2019 nie dotyczą obrotu z zagranicą (import, eksport, WNT, WDT, WSU, import usług i „eksport usług” – faktury za usługi dla kontrahentów spoza UE) – tutaj nic się nie zmienia na ten moment.

 

[Użyte w niniejszym opracowaniu skróty:

SP = Split payment = MPP = Metoda podzielonej płatności

Przedsiębiorca = przedsiębiorca 1-osobowy, lub spółka

KAS = Krajowa Administracja Skarbowa]

 

Kogo dotyczy zmiana przepisów ?

 

Obligatoryjny mechanizm podzielonej płatności ma mieć zastosowanie w odniesieniu do płatności dotyczących faktur dokumentujących transakcje dokonane między podatnikami (także zwolnionymi);

 

Pojawia się tu problem w odniesieniu do podatników, którzy nie są przedsiębiorcami, np. mają tylko tzw. najem prywatny. Według ustawy o VAT, są uważane za osoby prowadzące działalność, a tym samym podatników VAT. Czy takie osoby, nawet gdy korzystają ze zwolnienia z VAT i kupią towary lub usługi z zał. nr 15 do ustawy o VAT (np. budowlane), będą zobowiązane posiadać rachunek rozliczeniowy? Ale czy bank bądź SKOK założą taki rachunek? Jest to niestety wciąż jedna z wielu dyskusyjnych kwestii w kontekście obowiązkowego split payment;

 

Czego dotyczy zmiana przepisów ?

 

Od 1.11.2019 roku, przedsiębiorcy – podatnicy, (1) dokonujący między sobą dostaw towarów lub świadczeń usług, zawartych w dodanym do ustawy załączniku nr 15, będą zobowiązani rozliczać się (dokonywać płatności) poprzez metodę podzielonej płatności (split payment), (2) jeśli wartość faktury brutto (z VAT) przekroczy kwotę 15 tys zł. Split payment nie będzie dotyczył transakcji przedsiębiorców z konsumentami, nie prowadzącymi dz.g.

 

W skrócie kwotę netto (bez VAT) z faktury przeleją na konto operacyjne (rachunek bieżący) sprzedawcy (jak dotychczas), ale kwota podatku VAT będzie skierowana na specjalne konto, nazywane „kontem VAT”. Technicznie, w systemie bankowym dokonają przelewu z sekcji „split payment” z dostępnego menu. Więcej pisaliśmy o tym ---> tutaj.

 

Co ważne, przepisy dotyczą także przedsiębiorców zwolnionych z VAT.

 

Trzy warunki

 

Podsumowując więc, aby MPP była obowiązkowa, muszą być JEDNOCZEŚNIE (ŁĄCZNIE) spełnione 3 warunki:

  1. transakcje pomiędzy b2b (pomiędzy podatnikami, w tym zwolnionymi) oraz

  2. faktura zawiera choćby jedną pozycję z załącznika nr 15 ustawy o VAT oraz

  3. wartość faktury > 15 tys zł.

 

Co zawiera załącznik nr 15 do ustawy o VAT ?

 

Załącznik nr 15 do ustawy o VAT zwiera aż 150 pozycji, m in akcesoria komputerowe i komputery, smartfony, sprzęt RTV, usługi i materiały budowlane, artykuły stalowe, odpady i wiele innych…

 

Pełna lista znajduje się ->>> tutaj.

 

 

Jak liczyć wspomniany limit 15 tys zł ?

 

Wartość całej jednej faktury, brutto (z VAT), jeśli zawiera choć jedną pozycję z załącznika nr 15.

 

Przykłady (wszystkie przykłady dotyczą transakcji dokonanych od 1.11.2019 roku)

 

Przykład 1:

 

Przedsiębiorca wybrał się do marketu i dokonał zakupów firmowych. Faktura zawiera 5 pozycji na sumę 16300 zł, z których pozycja nr 2 to smartfon o wartości 500 zł, pozostałe 4 pozycje dotyczą towarów niewymienionych w załączniku nr 15 do ustawy (np. papier do drukarki, pralka do prania odzieży firmowej ochronnej, meble). Czy w tym wypadku należy stosować split payment ? TAK, gdyż wartość brutto faktury > 15 tys zł i zwiera pozycję z załącznika nr 15 (pozycja 63).

 

Przykład 2:

 

W markecie przedsiębiorca dokonał zakupu 7 smartfonów, o wartości brutto (z VAT) 1230 zł każdy. Suma brutto faktury = 8610 zł. W tym wypadku NIE stosujemy MPP, gdyż wartość brutto faktury < 15 tys, chociaż wszystkie pozycje są zawarte w załączniku nr 15 ustawy o VAT.

Przykład 3:

Przedsiębiorca z przykładu 1, podszedł do kasy i poprosił o dwie faktury na swoją firmę: jedną na smartfona (500 zł brutto), drugą na pozostałe pozycje (15800 zł). Czy w tym przypadku będzie miała zastosowanie MPP ? NIE, gdyż wartość faktury nr 2 co prawda > 15 tys zł ale żadna pozycja nie dotyczy załącznika nr 15, natomiast faktura za smartfona co prawda zawiera, ale jej wartość < 15 tys zł.

 

Przykład 4:

 

Przedsiębiorca prowadzący działalność budowlaną zakupił w markecie budowlanym pręty (pozycja nr 34 z załącznika 15) oraz rury stalowe (pozycja nr 30 z załącznika 15). Wartość zakupionego towaru brutto (z VAT) = 140000 zł. Przedsiębiorca poprosił sprzedawcę o wystawienie 10 faktur, na 14000 zł każda. Sprzedawca bez problemu przystał na prośbę i wystawił 10 faktur. Choć zakupy składały się wyłącznie z pozycji załącznika nr 15 ustawy o VAT, ale zakup został podzielony na 10 faktur i wartość brutto (z VAT) żadnej z faktur nie przekroczyła 15 tys zł, w związku z tym przedsiębiorca budowalny nie będzie musiał zapłacić sprzedawcy MPP.

 

Przykład 5:

 

Przedsiębiorca prowadzący działalność handlową, zajmujący się zakupem i sprzedażą sprzętu komputerowego, złożył zamówienie u dostawcy na 100 dysków SSD (pozycja 62 załącznika nr 15), każdy o wartości brutto 400 zł. Zatem wartość całego zamówienia wyniosła 40000 zł. Sprzedawca zamówienie przyjął, ale poinformował równocześnie, że jest w stanie dostarczyć (i zafakturować oczywiście) 10 szt. tygodniowo. Co tydzień sprzedawca będzie więc wystawiał fakturę przedsiębiorcy handlowemu na kwotę 4000 brutto. Podobnie jak w przykładzie 4 w tym wypadku nie będzie stosowana MPP z uwagi na wartość 1 faktury < 15 tys zł, pomimo, że wartość całego zamówienia znacznie przekracza 15 tys zł.

 

Przykład 6:

 

Przedsiębiorca zatankował na stacji paliw samochód firmowy i otrzymał fakturę na kwotę 250 zł brutto. Paliwo znajduje się w pozycji 92 załącznika nr 15, ale z uwagi na wartość < 15 tys zł, będzie mógł zapłacić kartą płatniczą i nie będzie musiał stosować MPP. Inaczej byłoby, gdyby przedsiębiorca posiadał flotę samochodów i rozliczał się z dostawcą paliw okresowo, np. raz w miesiącu: jeśli wartość faktury > 15 tys zł, będzie zobowiązany do zapłaty przelewem, oczywiście z zastosowaniem MPP.

 

Choć na ten moment Ministerstwo Finansów takie dzielenie zakupów na faktury (przykład 3 i 4) dopuszcza i uznaje za całkowicie zgodne z prawem, niewykluczone, że wkrótce zmieni zdanie a kontrole KAS mogą takie działanie uznać za celowe obchodzenie prawa. Ponadto zaznaczamy, że zgodnie z obecnym brzmieniem przepisów które zaczną obowiązywać od 1.11.2019, „jednostką rozrachunkową” jest jedna faktura (a nie jednolita gospodarczo transakcja – przykład 5), niemniej i tu nie wiadomo, że się to nie zmieni.

 

Przypominamy przy okazji, że na podstawie obowiązujących przepisów o podatkach dochodowych (PIT i CIT) zapłata gotówką za zakupy firmowe (towary, usługi) w ramach jednolitej gospodarczo transakcji (a nie jednej faktury ! ) o wartości > 15 tys zł (kwota jest zbieżna) pozbawia podatnika (nabywcę) do zaliczenia zakupów do kosztów podatkowych: zwracamy uwagę np. na zaliczki w przypadku zakupu samochodów (zaliczka < 15 tys zł, ale całe auto > 15 tys), leasing (miesięczna rata leasingowa < 15 tys zł, ale suma rat i opłaty wstępnej > 15 tys zł). Szerzej pisaliśmy o tym w jednej z naszych publikacji. Przy okazji przypominamy też, o czym również pisaliśmy w jednym z wcześniejszych newsletterów, że brak zapłaty w ciągu 90 dni od terminu płatności, za fakturę od której odliczono VAT, skutkuje u nabywcy koniecznością zwrotu VAT w miesiącu w którym upłynął 90 dzień od terminu płatności, jeśli płatność nie nastąpiła do końca tego miesiąca: szczegóły są zawarte w naszym blogu.

 

Jak dokonywać płatności w SP ?

 

Przelewem. Tylko przelewem. Nie jest dopuszczalne dokonywanie płatności MPP kartą, ani gotówką.

 

Jak zatem zapłacić np. za laptopa o wartości > 15 tys w kasie marketu ? Do końca października 2019 po prostu możemy zapłacić kartą. Od 1 listopada nie będzie to możliwe. Problem jest znany i opisany szczegółowo przez jeden z marketów na łamach dziennika Rzeczpospolita, w którym przedstawiciele marketu oświadczyli, że na ten moment nie sią przygotowani na zmianę. Być może będzie trzeba dokonać płatności przelewem, oczywiście przy zastosowaniu MPP i przyjść na drugi dzień z potwierdzeniem przelewu i odebrać zakupionego laptopa.

 

Co z kompensatami ?

 

Wzajemne potrącanie wierzytelności jest dopuszczalne, zatem może być stosowane jako metoda płatności, również w odniesieniu do MPP i pozycji z załącznika nr 15 do ustawy o VAT. I tu uwaga: do wartości kompensaty. Ponad wartość kompensaty, stosujemy zasady opisane powyżej.

 

Przykład:

 

Przedsiębiorca A wystawił fakturę na kwotę 16000 zł przedsiębiorcy B przy czym niektóre pozycje z tej faktury zawierają się w załączniku 15 do ustawy o VAT. Przedsiębiorca B natomiast wystawił przedsiębiorcy A również fakturę z pozycjami z załącznika nr 15 na kwotę 17 000zł. Przedsiębiorcy A i B dokonali potrącenia wzajemnych zobowiązań i należności (kompensaty) do kwoty 16000 zł. Przedsiębiorca A musi dopłacić kwotę 1000 zł przedsiębiorcy B metodą MPP, gdyż kwota całej faktury > 15 tys zł.

 

Jakie obowiązki ma sprzedawca ?

 

Podobnie jak do tej pory przy odwrotnym obciążeniu (likwidowanym wraz z końcem miesiąca), od 1.11.2019 roku, w odniesieniu do pozycji z załącznika nr 15 i wartości jednej faktury > 15 tys zł,  faktura musi posiadać dodatkowe oznaczenie: “mechanizm podzielonej płatności”. Za brak zamieszczenia przez wystawcę na fakturze specjalnego oznaczenia: “mechanizm podzielonej płatności” ustawa wprowadza sankcję w wysokości 30% kwoty podatku, którym objęte są towary lub usługi z załącznika nr 15.

 

Jeżeli faktura sprzedaży zostanie wystawiona bez wymaganego oznaczenia, możliwe będzie jej skorygowanie za pomocą faktury korygującej dane formalne bądź zaniedbanie merytoryczne faktury może poprawić nabywca za pomocą noty korygującej. Czynność ta jest konieczna, jeśli sprzedawca chce uchronić się przed negatywnymi konsekwencjami. Uniknięcie sankcji po stronie sprzedawcy (w przypadku wystawienia faktury sprzedaży bez stosownej adnotacji) będzie możliwe pod warunkiem, że nabywca ureguluje należność (w wartości odpowiadającej kwocie podatku z dostawy towarów lub świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT) poprzez MPP i nabywca zostanie o tym zaniedbaniu poinformowany w sposób dający mu szansę na uregulowanie płatności w MPP (np. mailowo lub otrzymując fakturę korygującą). Jak wynika z uzasadnienia projektu do znowelizowanej ustawy o VAT:

 

„…Jeżeli więc sprzedawca przez błąd nie oznaczy faktury koniecznym dopiskiem, wówczas będzie mógł naprawić swoje uchybienie i uniknąć sankcji. W tym celu powinien przede wszystkim poinformować nabywcę, że wystawił mu fakturę bez wymaganego oznaczenia, tak żeby przekazać mu brakującą na fakturze informację, że powinien zapłacić w podzielonej płatności. Informację tę sprzedawca może przekazać w dowolnej formie nabywcy, może to uczynić w dowolny sposób, nawet przed wystawieniem faktury korygującej, w interesie sprzedawcy leży bowiem, żeby nabywca miał szansę zrealizować płatność w mechanizmie podzielonej płatności…”.

 

Sankcje u nabywcy. Uwaga: dotyczy również podatników ustawowo zwolnionych z VAT

 

Oto jakie sankcje będą